Bu
söz, bugün Türkiye'nin yönetim anlayışını sorgulamak bakımından oldukça
anlamlıdır. Çünkü güzel konuşmakla devlet yönetmek, kürsüden vaatlerde
bulunmakla sorun çözmek, siyasi söylem üretmekle toplumsal refah yaratmak aynı
şey değildir. Mikrofonu iyi kullanmak, ülkeyi iyi yönetmenin garantisi olsaydı,
bugün dünyanın en gelişmiş ülkesi biz olmalıydık!
Devlet
yönetimi bilgi, birikim, tecrübe, öngörü, liyakat ve sorumluluk gerektirir.
Bunlardan biri eksildiğinde yanlış kararlar alınır; yanlış kararlar biriktikçe
de ülkenin kaynakları, zamanı ve geleceği kaybedilir. Türkiye son yıllarda
bunun pek çok örneğiyle karşılaştı.
Ekonomide
sonuçları yeterince hesaplanmamış kararların bedelini vatandaş ödedi.
Enflasyonla mücadelede hedefe ulaşılamaması, para ve maliye politikalarındaki
tutarsızlıklar, yatırımcının güvenini zedeleyen uygulamalar üretimi ve ekonomik
istikrarı olumsuz etkiledi. Ekonomiyi yönetmek, yalnızca rakamları açıklamak
değildir; rakamların mutfaktaki karşılığını da bilmektir.
Tarımda
sahip olduğumuz büyük potansiyele rağmen üreticimiz artan girdi maliyetleri,
plansız üretim ve yetersiz desteklerle mücadele ediyor. Bir zamanlar kendi “kendine
yeten tarım ülkesi” olan Türkiye'nin bazı temel tarım ürünlerinde ithalata
yönelmesi düşündürücüdür. Toprağımız var, suyumuz var, güneşimiz var; hatta
çiftçimizin tecrübesi de var. Eksik olan, bütün bunları doğru bir üretim
politikasında buluşturabilmek.
Sanayide
de benzer sorunlar yaşıyoruz. Özellikle tekstil ve hazır giyim sektöründe artan
maliyetler, finansmana erişim güçlüğü ve rekabet koşulları nedeniyle işletmeler
küçülüyor, istihdam kayıpları yaşanıyor, yatırımlar Mısır gibi ülkelere
yöneliyor. Bilim insanı değer gördüğü yere, sermaye ise uygun koşulları bulduğu
yere gider. Bizim görevimiz sermayeye kızmak değil, neden başka ülkeleri tercih
ettiğini sorgulamaktır. Sermayeye kızarak kalkınamayız!
Dış
politikada da her kararın uzun vadeli sonuçları vardır. Yanlış hesaplanan
ilişkiler ve stratejik öngörü eksikliği ülkelere ekonomik, diplomatik ve siyasi
maliyetler yükler. Devletler günü kurtaran açıklamalarla değil, uzak geleceği
hesaplayan stratejilerle yönetilir.
Kamu
kaynaklarının kullanımı, denetim mekanizmalarının etkinliği ve yolsuzluk
iddiaları da üzerinde durulması gereken diğer konulardır. Son dönemde gündeme
gelen fon soruşturmaları, finansal sistemde denetim ve şeffaflığın önemini bir
kez daha göstermiştir. Hukuki süreçler tamamlanmadan kesin hüküm vermek doğru
değildir. Ancak vatandaşın birikimleri ve kamu kaynakları söz konusu olduğunda
hesap verebilirlikten vazgeçilemez.
Peki,
bütün bu sorunların ortak paydası nedir? LİYAKAT!
Liyakat,
yalnızca bir göreve diploma sahibi birini getirmek değildir. Kaldı ki zaman
zaman diplomaların gerçekliği konusunda bile tartışmalar yaşanabiliyor!
Liyakat; o görevin gerektirdiği bilgiye, deneyime, yeteneğe, ahlaka ve
sorumluluk bilincine sahip insanı seçmektir.
Devlet
yönetiminde liyakatin yerini siyasi yakınlık, kişisel sadakat, hemşehrilik,
akrabalık veya parti aidiyeti aldığında kurumlar zayıflar. Eleştirenler dışlanır,
yanlışlar sorgulanamaz, başarısızlıkların sorumluluğu üstlenilmez. Bir süre sonra
doğruyu söyleyen değil, söyleneni doğru kabul eden makbul hale gelir!
Oysa
liyakatli insan yanlışı görür, gerektiğinde itiraz eder ve çözüm üretir.
Sadakatin liyakatin önüne geçtiği sistemlerde ise doğruyu söylemek yerine hoş
görünmek, çözüm üretmek yerine makamı korumak öncelik kazanır.
Unutmayalım
ki devlet yönetimi bir sadakat yarışı değil, sorumluluk makamıdır. Türkiye'nin
ihtiyacı daha fazla slogan, daha yüksek sesli konuşmalar veya bitmeyen siyasi
tartışmalar değildir. İhtiyacımız; bilimi ve aklı rehber edinen, ekonomiyi
bilen, üretimi planlayan, hukuka uyan, kamu kaynaklarını koruyan, eleştiriye
açık ve liyakati esas alan bir yönetim anlayışıdır.
Atatürk'ün
aklı ve bilimi rehber gören devlet yönetimi anlayışı da bu yolu salık verir.
Elbette
her şey kötü değil, her şey kaybedilmiş de değildir. Türkiye'nin yetişmiş insan
kaynağı, girişimcileri, üreticileri, bilim insanları, gençleri ve sahip olduğu
büyük potansiyel, umutlarımızı canlı tutmaktadır. Yeter ki doğru insanları
doğru görevlerde değerlendirelim. Hata yapanın hatasını kabul edebildiği,
başarılı olanın ödüllendirildiği, eleştirinin düşmanlık sayılmadığı bir yönetim
kültürü oluşturalım. Gerektiğinde istifa edebilmeyi de bir erdem sayalım.
Cicero'ya
atfedilen o sözden çıkaracağımız ders aslında çok basit:
Güzel
konuşan değil, bilen; çok vaat eden değil, sonuç üreten; kendisine bağlı
insanları değil, ülkesine faydalı insanları göreve getiren yöneticilere
ihtiyacımız var.
Çünkü
devlet yönetiminde bilgisizliğin bedelini yöneticiler değil, millet öder.
Sonuç
olarak; Türkiye'nin sorunu yetenekli insan eksikliği değildir; yetenekli
insanları bulma, seçme ve değerlendirme meselesidir. Bunu başarabilirsek, güzel
konuşanların yanında güzel işler yapanların da çoğaldığı bir Türkiye'yi hep
birlikte görebiliriz.
Yorum yapabilmek için üye girişi yapmalısınız.